Yardımlaşmayla İlgili Atasözleri ve Anlamları

Yardımlaşmayla İlgili Atasözleri ve Anlamları

Yardımlaşmayla ilgili atasözleri ve anlamları, herkesin kendi menfaatini düşündüğü bu devirde bizi daha duyarlı olmaya davet ediyor. Pek çok hikmet barındıran, herkes için kıymetli bir nasihat durumunda olan atasözlerimiz konularda da bize ışık tutuyor.

Kim tarafından söylendiği belli olmasa da bu sözler; görmüş geçirmiş insanların ağzından çıktığını, taşıdığı mânâlarla belli ediyor.

Yardımlaşma Konulu Atasözleri ve Anlamları

‘Bir elin nesi var, iki elin sesi var.’ Ya da ‘komşu komşunun külüne muhtaçtır.’ Gibi sözleri hepimiz biliriz. Fakat maalesef birçok insan, ihtiyacı olana yardım etmekten uzak duruyor. Öyle ki insanlar, en muhtaç olduğu anda kendi yakınlarını bile yüzüstü bırakabiliyor.

İşte; bu insanlara güzel bir cevap niteliğinde olan, hepimizi paylaşmaya teşvik eden, dayanışma ile ilgili atasözleri ve anlamları:

Komşu Komşunun Külüne Muhtaçtır

Gerçek komşuluk ve hakîkî dostluk, kişilerin birbirine yardım etmesini gerekli kılar. Komşuluk ilişkileri ancak bu şekilde sağlıklı yürüyebilir. İnsanın her zaman diğer insanlara işi düşebilir.

Kele, Köseden Yardım Gelmez

Bir kimse bir başkasına yardım etmek istiyorsa, bunu yapabilmek için lâzım olan imkânlar kendisinde bulunmalıdır. Yoksa, ona hiçbir hayrı dokunmaz. Kör bir insan, yolunu şaşırmış olana nasıl yol tarif edebilir?

‘Kelin ilacı olsa başına sürer.’ Sözü de bunu anlatır. İnsan, kendi derdine çare bulamazken aynı dertten muzdarip başka bir kimseye yardım edemez.

Verirsen Doyar, Vurursan Duyur

Yardım ederken cömert olmak, elini sıkmamak gerekir. Ayrıca birine yardım edemiyorsak bile, ona varlığımızı hissettirmeli ve mânevî bakımdan destek olmalıyız. –Tabiri câizse- tadımlık yardım, göstermelik destek olmaz. Destek vermek istiyorsak, bunu samimiyetle yapmalı, yardım ediyorsak kişinin ihtiyacını görecek şekilde yardım etmeliyiz.

Yoksa; sırf yardım etmiş gibi gözükmek için, formaliteden, baştan savma, gelişigüzel bir şeyler yapmak iyilik değildir. Yardım edeceksek bu, bir işe yaramalıdır. Yarı buçuk (!) değil, tam iyilik yapmak lâzımdır.

Sözün ikinci kısmı olan ‘vurursan duyur’ ifadesi de şu mânâdadır: Tuzak kurmak, pusuya yatmak mertliğe yakışmaz. Dürüst insanlar, kavgada bile bu huyundan vazgeçmez. Eğer hasmına saldıracaksan, önceden bunu ona haber ver. Düşmanına bile ansızın saldırma.

Veren Eli Herkes Öper

İnsanlara ikram eden hep ikram görür. Yardım edenlere, herkesin ihtiyacına koşanlara her zaman saygı gösterilir, onlara hürmet ve sevgi duyulur. Nitekim büyük zâtlar; ‘insan, ihsânın kölesidir.’ Demişlerdir. Kendisine iyilik edeni sevmek, her insanın fıtratında var olan bir özelliktir. İnsanlar kendisine yardım edeni baba gibi veya kardeşi gibi bilirler.

Yakın Dost, Hayırsız Hısımdan Yeğdir

Önemli olan kan bağı değil, dostluk bağıdır. Bazen olur ki; insanın yakınlarından bir fayda gelmez de, komşusu kendisine arka çıkar. İşte böyle iyi komşular, kötü akrabalardan kat kat değerlidir. İnsan, en yakını dahî olsa, hayırsız kişilerden uzak durmalıdır.

Herkes genelde öncelikle akrabalarından medet umar fakat çoğu zaman beklentileri boşa çıkar. Komşuları imdadına yetişir, onunla akrabasından daha çok ilgilenir.

Yalnız Taş Duvar Olmaz

İnsanlar zorlukların üstesinden ancak, beraber hareket etmekle gelebilirler. Tek bir odun bir işe yaramaz belki ama, binlerce çalı-çırpı birleşince büyük bir yangın çıkabilir.

Az Veren Candan, Çok Veren Maldan

Fazla parası olmayanın yardım yaparken kılı kırk yardığı anlamına gelir. Malı çok olan insan, onu harcarken fazla düşünmez. Yardım yaptığında cebinden çıkan para onu etkilemez. Halbuki yoksul insanlar bunun tam tersidir.

Onlar yardımda bulundukları zaman giden malın hesabını yapar. –Deyim yerindeyse- bazılarının içine oturur, canından can gider.

Ancak fakirin yardımı, zenginin yardımından daha kıymetlidir. Çünkü fakir, imkânı kısıtlı olmasına rağmen nefsini yenerek yardım yapmayı başarmıştır.

Öte yandan bu söz, cimri olmanın kötülüğünü anlatır. İnsan elindekileri paylaşmaktan çekinir, ‘hep bana, hep bana!’ diyerek yaşarsa ömrünü kendi çıkarları peşinde koşarak tüketir. Bu dünyadan göçtüğünde de, arkasında iyi bir iz bırakamaz.

Oysa malını gerektiği yerde harcamaktan imtinâ etmeyen, insanlara yardımda bulunmaktan kaçınmayan kişiler böyle değildir. Onlar hem sevilir, hem yaptıklarının mükâfatını mutlaka alır.

Ne Verirsen Elinle, O Gelir Seninle

Dünya hayatının bir imtihan olduğunu unutmamalıdır. Nitekim bir hadîs-i şerifte, ‘dünya, âhiretin tarlasıdır.’ Buyrulmuştur. İnsan, burada ektiklerini orada biçer. Ailemiz, malımız bizimle mezara gelmez. Lâkin yaptığımız ameller bizi yalnız bırakmaz. Onlar kabirde bizimle beraber olacaktır.

Kabirdeki yoldaşımızın güzel yüzlü, iyi biri olmasını istiyoruz; yoksa pis kokulu, korkunç suratlı biri mi? Karar verip, ölüm gelmeden ona göre hazırlık yapmalıdır.

Bir Elin Nesi Var, İki Elin Sesi Var

Tüm ihtiyaçlarımızı kendimiz karşılayamayız. İnsanlar sosyal varlıklardır ve hayatını devam ettirebilmek için illâ ki başkalarına gereksinim duyar. Bu nedenle herkes birbirine yardımcı olmalıdır.

Birlikten Kuvvet Doğar

Dayanışma ile ilgili atasözleri içerisinde kendine yer bulan bu ifadenin anlamı şöyle özetlenebilir: İnsanlar, ortaklaşa hareket ederek başarıya ulaşır. Eğer yükün altından kalkmanız zor ise, onu taşımak için yardım istemekten korkmayın. Bu, kesinlikle âcizlik veya beceriksizlik değildir.

El, El ile; Değirmen, Yel ile

Nasıl ki bir su değirmeni, buğdayları öğütebilmek için suya ihtiyaç duyuyor; aynen öyle de insanların, mutlu ve başarılı olmak için birbirine ihtiyacı vardır. Yardımlaşma, her insan için bir zorunluluktur.

Baş Başa Vermeyince, Taş Yerinden Kalkmaz

Yardımlaşmayla ilgili atasözleri ve anlamları ne kadar veciz, ne kadar güzel; görüyorsunuz… Bu da yine iş bölümü yapmanın önemini açıklayan sözlerden biridir.

Zikrettiğimiz atasözünün mânâsına kısaca değinecek olursak: İnsanların gücü her şeye yetmez. Herkesin yapamadığı şeyler vardır. Bunları da, başkalarından yardım alarak gerçekleştirebilirler. Nice zor işler, birkaç kişiyle birlikte yapılınca çocuk oyuncağına dönüşür.

Yalnız Öküz, Çifte Koşulmaz

Bir iş, iki veya daha fazla kişinin yapabileceği türden ise; onu tek başına yapmaya kalkmak çok yanlıştır. Böyle bir hareket, elbette başarısızlıkla sonuçlanacaktır.

Dost Kara Günde Belli Olur

Asıl yardım, gerçekten ihtiyaç duyulduğu zaman yapılandır. İyi günde herkesin etrafı kalabalık olur. Fakat insan bir düşmeye görsün; çoğu kişi onu yüzüstü bırakıp terk eder ve o kalabalığın kuru kalabalık olduğu meydana çıkar. Gerçek dost, kişiyi zor durumlarda da yalnız bırakmaz.

Adam Adama Her Daim Muhtaç

Yardımlaşma ile ilgili atasözleri anlamları itibariyle hep aynı kapıya çıkıyor. Bu söz de, önceki sözler gibi; toplum içinde yaşamanın gerekliliğine vurgu yapıyor. İnsanların bir arada yaşamaya mecbur olduğunu, işbirliği yapmanın şart olduğunu hatırlatıyor.

Adama Dayanma Ölür, Duvara Dayanma Yıkılır

Yardımlaşmak çok güzel bir haslettir. Ancak başkalarının yardımına fazla güvenmemek, sürekli yardım istemeyi alışkanlık hâline getirmemek gereklidir. ‘Taşıma suyla değirmen dönmez.’ Diye boşuna dememişlerdir. Ayrıca; ‘elden gelen öğün olmaz, o da vaktinde bulunmaz.’ Şeklindeki atasözü yine bu duruma işaret eder.

İnsan kendi işini kendi görmeli, başka çare kalmayınca diğerlerinin yardımına başvurmalıdır. Kendini hazıra alıştırmamalı, sürekli yardım isteyerek kolaya kaçmamalıdır.

İyilik Eden İyilik Bulur

Yardımlaşma hakkında atasözleri olarak sıkça söylenen buna benzer başka bir söz daha vardır: ‘İyilik yap, denize at. Balık bilmezse Hâlık bilir.’

Bazen, yaptığımız onca yardıma rağmen insanlar bir teşekkür bile etmeyi çok görür. Fakat bu, bizi yardım etmekten alıkoymasın. İyiliği, insanlar değerimizi bilsin ve bizi övsün, bizi sevsin diye değil; Allahü te’âlâ’nın rızasını kazanmak için yapmalıyız. Yapılan hiçbir hayır ve hasenât, Allah katında asla zâyî olmaz. (Boşa gitmez.)

Karşılık beklemeden iyilik yapmak gerekir. Böyle insanlar, zor günlerinde muhakkak yardım görürler.

Ekmeğini Yalnız Yiyen, Yükünü Dişiyle Kaldırır

Hiç kimseye yararı olmayan insan, zor duruma düştüğünde başkalarından bir şey beklemesin. İnsan nasıl muâmele ederse, kendisine de öyle davranılır. Yardım etmeyene yardım olunmaz.

El Eli Yıkar, İki El de Yüzü

Yardımlaşmayla ile ilgili atasözleri listemizdeki tüm sözler gibi, bu güzel söz de birlik olmanın ehemmiyetine değiniyor. Verilmek istenen mesaj gayet açık: İnsan, başkalarıyla omuz omuza vererek daha büyük başarılara imza atabilir. Tek başına yapılabilecek şeyler sınırlıdır. Birileriyle yan yana yürüyen, hedefine daha kolay varır.

Kaşıkla Verip, Sapıyla Gözünü Çıkartma

İnsan, yaptığı yardımlardan ötürü diğerlerine üstünlük taslamasın. Kendisini onların efendisi olarak görmesin, onlara zulmetmesin. Yapılan iyiliği başa kakmak, tüm iyilikleri silip süpürür.

YORUMLAR

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.